Η γοητεία του

Ξέρω… Ξέρω… Τα ’χουμε πει και ξαναπεἰ... Η γοητεία του φεγγαριού μάγευε τον άνθρωπο από τότε που πρωτοσήκωσε το βλέμμα του ψηλά. Του απέδωσε μέχρι και θεϊκές ιδιότητες, όπως και σε κάθε τι που τον τρόμαζε ή τον σαγήνευε. Στην εικόνα του νιογέννητου φεγγαριού ο αρχαίος μας πρόγονος έβλεπε το τεντωμένο τόξο της Άρτεμης.

Στο πέρασμα των αιώνων ενέπνευσε δημιουργούς που υπηρέτησαν όλες σχεδόν τις τέχνες, ζωγραφική, μουσική ποίηση, κινηματογράφο… Πέρσι μιλήσαμε τη «συνομιλία» του Ρίτσου με τον Μπετόβεν. Φέτος θ’ αναφερθώ σ’ ένα παλιό τραγούδι που είχα ακούσει μόνο από τα χείλη της μητέρας μου και που γέμιζε την ψυχή μου κάθε φορά που βρισκόμουν σε παραλία φωτισμένη από τη σελήνη. Τώρα που το ξαναβρήκα, ανακάλυψα ότι κι αυτό έχει αφετηρία τη γνωστή μας Σονάτα του Σεληνόφωτος!

Θα θυμηθώ όμως και τη σκηνή που με ορθάνοιχτα από το θαυμασμό μάτια ο θείος της Cher περιγράφει τη δύναμη της πανσελήνου στην ταινία Moonstruck, που χάρισε Όσκαρ και Χρυσή Σφαίρα δεύτερου ρόλου στην εξαιρετική Olympia Dukakis.

Κρατάω για το τέλος το έργο που, κατά τη γνώμη μου, χειρίζεται με τον μαγευτικότερο –κι εδώ κυριολεκτώ– τρόπο το φως της σελήνης. Εννοώ τη Φεγγαροντυμένη στον Κρητικό του Διονυσίου Σολωμού.

Ο ΚΡΗΤΙΚΟΣ

 

1 [18] Εκοίταα, κι ήτανε μακριά ακόμη τ’ ακρογιάλι· «Αστροπελέκι μου καλό, για ξαναφέξε πάλι!» Τρία αστροπελέκια επέσανε, ένα ξοπίσω στ’ άλλο, Πολύ κοντά στην κορασιά με βρόντημα μεγάλο· Τα πέλαγα στην αστραπή κι ο ουρανός αντήχαν, Οι ακρογιαλιές και τα βουνά μ’ όσες φωνές κι αν είχαν.

2 [19] Πιστέψετε π’  ό,τι θα πω είν’ ακριβή αλήθεια, Μα τες πολλές λαβωματιές που μόφαγαν τα στήθια, Μα τους συντρόφους πόπεσαν στην Κρήτη πολεμώντας, Μα την ψυχή που μ’ έκαψε τον κόσμο απαρατώντας. (Λάλησε, Σάλπιγγα! κι εγώ το σάβανο τινάζω, Και σχίζω δρόμο και τς αχνούς αναστημένους κράζω: «Μην είδετε την ομορφιά που την Κοιλάδα αγιάζει; Πέστε, να ιδείτε το καλό εσείς κι ό,τι σας μοιάζει. Καπνός δε μένει από τη γη· νιος ουρανός εγίνη Σαν πρώτα εγώ την αγαπώ και θα κριθώ μ’ αυτήνη. —Ψηλά την είδαμε πρωί· της τρέμαν τα λουλούδια Στη θύρα της Παράδεισος που εβγήκε με τραγούδια Έψαλλε την Ανάσταση χαροποιά η φωνή της, Κι έδειχνεν ανυπομονιά για να ’μπει στο κορμί της· Ο ουρανός ολόκληρος αγρίκαε σαστισμένος, Το κάψιμο αργοπόρουνε ο κόσμος ο αναμμένος· Και τώρα ομπρός την είδαμε· ογλήγορα σαλεύει· Όμως κοιτάζει εδώ κι εκεί και κάποιονε γυρεύει»).

3. [20] Ακόμη εβάστουνε η βροντή ......................... Κι η θάλασσα, που σκίρτησε σαν το χοχλό που βράζει, Ησύχασε και έγινε όλο ησυχία και πάστρα, Σαν περιβόλι ευώδησε κι εδέχτηκε όλα τ’ άστρα· Κάτι κρυφό μυστήριο εστένεψε τη φύση Κάθε ομορφιά να στολιστεί και το θυμό ν’ αφήσει. Δεν είν’ πνοή στον ουρανό, στη θάλασσα, φυσώντας Ούτε όσο κάνει στον ανθό η μέλισσα περνώντας, Όμως κοντά στην κορασιά, που μ’ έσφιξε κι εχάρη, Εσειότουν τ’ ολοστρόγγυλο και λαγαρό φεγγάρι· Και ξετυλίζει ογλήγορα κάτι που εκείθε βγαίνει, Κι ομπρός μου ιδού που βρέθηκε μία φεγγαροντυμένη. Έτρεμε το δροσάτο φως στη θεϊκιά θωριά της, Στα μάτια της τα ολόμαυρα και στα χρυσά μαλλιά της.

4. [21] Εκοίταξε τ’ αστέρια, κι εκείνα αναγαλλιάσαν, Και την αχτινοβόλησαν και δεν την εσκεπάσαν· Κι από το πέλαο, που πατεί χωρίς να το σουφρώνει, Κυπαρισσένιο ανάερα τ’ ανάστημα σηκώνει, Κι ανεί τς αγκάλες μ’ έρωτα και με ταπεινοσύνη, Κι έδειξε πάσαν ομορφιά και πάσαν καλοσύνη. Τότε από φως μεσημερνό η νύχτα πλημμυρίζει, Κι η χτίσις έγινε ναός που ολούθε λαμπυρίζει. Τέλος σ’ εμέ πού βρίσκομουν ομπρός της μες στα ρείθρα, Καταπώς στέκει στο Βοριά η πετροκαλαμίθρα, Όχι στην κόρη, αλλά σ’ εμέ την κεφαλή της κλίνει· Την κοίταζα ο βαριόμοιρος, μ’ έκοίταζε κι εκείνη. Έλεγα πως την είχα ιδεί πολύν καιρόν οπίσω, Καν σε ναό ζωγραφιστή με θαυμασμό περίσσο, Κάνε την είχε ερωτικά ποιήσει ο λογισμός μου, Καν τ’ όνειρο, όταν μ’ έθρεφε το γάλα της μητρός μου· Ήτανε μνήμη παλαιή, γλυκιά κι αστοχισμένη, Που ομπρός μου τώρα μ’ όλη της τη δύναμη προβαίνει· Σαν το νερό που το θωρεί το μάτι ν’ αναβρύζει Ξάφνου οχ τα βάθη του βουνού, κι ο ήλιος το στολίζει Βρύση έγινε το μάτι μου κι ομπρός του δεν εθώρα, Κι έχασα αυτό το θεϊκό πρόσωπο για πολλή ώρα, Γιατί άκουγα τα μάτια της μέσα στα σωθικά μου, Που ετρέμαν και δε μ’ άφηναν να βγάλω τη μιλιά μου· Όμως αυτοί είναι θεοί, και κατοικούν απ’ όπου Βλέπουνε μες στην άβυσσο και στην καρδιά τ’ ανθρώπου, Κι ένιωθα πως μου διάβαζε καλύτερα το νου μου Πάρεξ αν ήθελε της πω με θλίψη του χειλιού μου: «Κοίτα με μες στα σωθικά, που φύτρωσαν οι πόνοι …………...................………. ……….....................…………. Όμως εξεχειλίσανε τα βάθη της καρδιάς μου· Τ’ αδέλφια μου τα δυνατά οι Τούρκοι μού τ’ αδράξαν, Την αδελφή μου ατίμησαν κι αμέσως την εσφάξαν, Τον γέροντα τον κύρην μου εκάψανε το βράδι, Και την αυγή μού ρίξανε τη μάνα στο πηγάδι. Στην Κρήτη .........................                Μακριά ’πό κείθ’ εγιόμισα τες φούχτες μου κι εβγήκα. Βόηθα, Θεά, το τρυφερό κλωνάρι μόνο να ’χω· Σε γκρεμό κρέμουμαι βαθύ, κι αυτό βαστώ μονάχο».

5. [22] Εχαμογέλασε γλυκά στον πόνο της ψυχής μου, Κι εδάκρυσαν τα μάτια της, κι εμοιάζαν της καλής μου. Εχάθη, αλιά μου! αλλ’ άκουσα του δάκρυου της ραντίδα Στο χέρι, που ’χα σηκωτό μόλις εγώ την είδα.— Εγώ από κείνη τη στιγμή δεν έχω πλια το χέρι, Π’ αγνάντευεν Αγαρηνό κι εγύρευε μαχαίρι· Χαρά δεν του ’ναι ο πόλεμος· τ’ απλώνω του διαβάτη Ψωμοζητώντας, κι έρχεται με δακρυσμένο μάτι· Κι όταν χορτάτα δυστυχιά τα μάτια μου ζαλεύουν Αργά, κι ονείρατα σκληρά την ξαναζωντανεύουν, Και μέσα στ’ άγριο πέλαγο τ’ αστροπελέκι σκάει, Κι η θάλασσα να καταπιεί την κόρη αναζητάει, Ξυπνώ φρενίτης, κάθομαι, κι ο νους μου κινδυνεύει, Και βάνω την παλάμη μου, κι αμέσως γαληνεύει.—      Τα κύματα έσχιζα μ’ αυτό, τ’ άγρια και μυρωδάτα, Με δύναμη που δεν είχα μήτε στα πρώτα νιάτα, Μήτε όταν εκροτούσαμε, πετώντας τα θηκάρια, Μάχη στενή με τους πολλούς ολίγα παλληκάρια, Μήτε όταν τον μπομπο-Ισούφ και τς άλλους δύο βαρούσα. Σύρριζα στη Λαβύρινθο π’ αλαίμαργα πατούσα. Στο πλέξιμο το δυνατό ο χτύπος της καρδιάς μου (Κι αυτό μου τ’ αύξαιν’) έκρουζε στην πλεύρα της κυράς μου. ………….................... ………..................….. Αλλά το πλέξιμ’ άργουνε και μου τ’ αποκοιμούσε Ηχός, γλυκύτατος ηχός, οπού με προβοδούσε. Δεν είναι κορασιάς φωνή στα δάση που φουντώνουν, Και βγαίνει τ’ άστρο του βραδιού και τα νερά θολώνουν, Και τον κρυφό της έρωτα της βρύσης τραγουδάει, Του δέντρου και του λουλουδιού που ανοίγει και λυγάει· Δεν είν’ αηδόνι κρητικό, που σέρνει τη λαλιά του Σε ψηλούς βράχους κι άγριους όπ’ έχει τη φωλιά του, Κι αντιβουίζει ολονυχτίς από πολλή γλυκάδα Η θάλασσα πολύ μακριά, πολύ μακριά η πεδιάδα, Ώστε που πρόβαλε η αυγή και έλιωσαν τ’ αστέρια, Κι ακούει κι αυτή και πέφτουν της τα ρόδα από τα χέρια· Δεν είν’ φιαμπόλι το γλυκό, οπού τ’ αγρίκαα μόνος Στον Ψηλορείτη όπου συχνά μ’ ετράβουνεν ο πόνος Κι έβλεπα τ’ άστρο τ’ ουρανού μεσουρανίς να λάμπει Και του γελούσαν τα βουνά, τα πέλαγα κι οι κάμποι· Κι ετάραζε τα σπλάχνα μου ελευθεριάς ελπίδα Κι εφώναζα: «ω θεϊκιά κι όλη αίματα Πατρίδα!» Κι άπλωνα κλαίοντας κατ’ αυτή τα χέρια με καμάρι· Καλή ’ν’ η μαύρη πέτρα της και το ξερό χορτάρι. Λαλούμενο, πουλί, φωνή, δεν είναι να ταιριάζει, Ίσως δε σώζεται στη γη ήχος που να του μοιάζει Δεν είναι λόγια· ήχος λεπτός ... ... Δεν ήθελε τον ξαναπεί ο αντίλαλος κοντά του. Αν είν’ δεν ήξερα κοντά, αν έρχονται από πέρα· Σαν του Μαϊού τες ευωδιές γιομίζαν τον αέρα, Γλυκύτατοι, ανεκδιήγητοι ... ... Μόλις είν’ έτσι δυνατός ο Έρωτας και ο Χάρος. Μ’ άδραχνεν όλη την ψυχή, και να ’μπει δεν ημπόρει Ο ουρανός, κι η θάλασσα, κι η ακρογιαλιά, κι η κόρη Με άδραχνε, και μ’ έκανε συχνά ν’ αναζητήσω Τη σάρκα μου να χωριστώ για να τον ακλουθήσω. Έπαψε τέλος κι άδειασεν η φύσις κι η ψυχή μου, Που εστέναξε κι εγιόμισεν ευθύς οχ την καλή μου· Και τέλος φθάνω στο γιαλό την αρραβωνιασμένη, Την απιθώνω με χαρά, κι ήτανε πεθαμένη.

Ένα ακόμα έργο που ο Σολωμός μάς άφησε αποσπασματικό στην αγωνιώδη επιδίωξή του, όπως πάντα, για το τέλειο. Μέχρι σήμερα οι μελετητές του έργου δεν μπορούν να συμφωνήσουν για το ποια είναι τελικά η Φεγγαροντυμένη. Είναι το πνεύμα της αρραβωνιαστικιάς του ήρωα; Είναι η Ελευθερία; Η μάνα; Είναι η Αφροδίτη; Η Παναγία; Η Ελλάδα; Η ίδια η φύση; Για όλες αυτές τις εκδοχές μπορούν να αντληθούν επιχειρήματα μέσα από το ίδιο το έργο.

Προσωπικά δεν νιώθω καθόλου την ανάγκη να πάρω οριστική απάντηση στο ερώτημα «τι εννοεί ο ποιητής;». Αρκούμαι και στην αχνή άποψη: είναι το τέλειο θήλυ, έτσι όπως προσπάθησε να το προσεγγίσει ο μεγάλος μας ποιητής και απολαμβάνω. Εσείς;

Φτου ξελευτερία!

Αυτή ήταν (και είναι) η συμπύκνωση της σημασίας του καλοκαιριού. Τρεις μήνες, ο Θεριστής, ο Αλωνάρης και ο Συκολόγος, όπως τους έλεγαν τα παλιά αναγνωστικά, ξαμολούσαν τα παιδιά σ’ έναν παράδεισο ανοιχτωσιάς, παιχνιδιού κι ανεμελιάς.

Μπορούσες να σηκωθείς από το κρεβάτι όποια ώρα ήθελες· μόνο που τώρα ήθελες να ξυπνάς πολύ πρωί για να μη χάνεις ώρα από τη χαρά που σε περίμενε. Μπορούσες να βάλεις τα πιο άνετα ρούχα σου και απλώς να μην τα λερώσεις πολύ μέχρι να σε ξαναδεί η μάνα κι ακούσεις την κατσάδα· όχι πως το κατάφερνες πολύ συχνά.

Μπορούσες να σκορπίσεις στους δρόμους γύρω από το οικογενειακό εξοχικό (ή και μακρύτερα, αλλά κρυφά) με τα ξαδέρφια σου, συμμορία ολάκερη, και να μαζευτείς μόνο την ώρα του μεσημεριανού· αν και πολύ συχνά οι τραυματισμοί αποδεκάτιζαν το εκστρατευτικό σώμα, γιατί τα γδαρμένα γόνατα, τα αγκάθια και τα τσιμπήματα έτσουζαν πολύ (τα καρούμπαλα κανείς δεν καταδεχόταν να τ’ αναφέρει). Κάποτε παρακολούθησες σταγόνες αίματος σα λαγωνικό, ώσπου κατάλαβες ότι σε οδηγούσαν στο σπίτι κι εκεί άκουσες τις φωνές του ξάδελφού σου που του έβγαζαν από την πατούσα μία μία τις βελόνες του αχινού που υποτίμησε στα βραχάκια! Πολύ λίγο όμως κράτησε το μάζεμα και η προσοχή…

Η μεγάλη απόλαυση ερχόταν μετά το φαγητό. Λαχανικά και ψάρια τα κατάπινες με δυσκολία με μπόλικο νερό και αρκετές καθυστερήσεις. Ωστόσο τα ξεροκατάπινες, γιατί ήξερες τι σε περίμενε μετά, έξω στο μπαλκόνι. Μια μεγάλη φέτα παγωμένο καρπούζι κρατημένη γερά στα δυο σου χέρια! Να σκύβεις να δαγκάσεις και να νιώθεις τη δροσιά του στα μάγουλά σου μέχρι τ’ αφτιά. Και να τρέχουν τα ζουμιά και κανείς να μη σου λέει κουβέντα, γιατί είναι καλοκαίρι. Γιατί είναι καλοκαίρι και έχουν προνοήσει· γι’ αυτό σας βγάζουν στο μπαλκόνι να φάτε το καρπούζι: για να βγουν μετά με το λάστιχο να ξεβγάλουν και σας και το μπαλκόνι, να μη πλακώσουν οι μύγες!

Ήξερες βέβαια ότι μετά θα σας έβαζαν για ύπνο. Μα άρχιζαν τα ψιθυρίσματα και τα παιδικά μυστικά και τα «Σσσς, επιτέλους πια! Κοιμηθείτε κομματάκι!» των μεγάλων. Κι εσείς υπομονεύατε με σημαδιακά χαμόγελα χαμηλώνοντας κι άλλο τη φωνή έως ότου αποκαμωμένοι οι μεγάλοι ξάπλωναν κι εκείνοι. Τότε, όταν τα τζιτζίκια ξεφάντωναν, μπορούσες να τριγυρνάς από δωμάτιο σε δωμάτιο μέχρι να συναντηθείτε όλα τα ξυπόλητα φαντασματάκια σε μια απόμερη γωνιά του σπιτιού για να σχεδιάσετε τις απογευματινές σας σκανταλιές.

Μπορούσατε να ξεκινήσετε το απογευματινό σας παιχνίδι, πριν ακόμα δροσίσει. Γιατί ήταν καλοκαίρι και η ζέστη δεν σας πτοούσε. Βέβαια δεν μπορούσατε να απομακρυνθείτε πολύ όπως το πρωί, γιατί τώρα οι μανάδες κι οι θείες κι οι γιαγιάδες έχοντας τελειώσει τη λάτρα είχαν περισσότερη δυνατότητα ελέγχου. Ωστόσο χαλάρωναν κι εκείνες, γιατί ήταν καλοκαίρι και «Άσ’ τα, καλέ! Παιδιά είναι! Άσ’ τα να χαρούν τώρα που μπορούν…»

Να λέμε την αλήθεια τώρα, κι εσείς τα ίδια δεν θέλατε να είστε πολύ μακριά την κρίσιμη στιγμή. Την απογευματινή εκείνη χρυσή στιγμή που κάποιες μέρες, χωρίς καμία κανονικότητα, περνούσε ο παγωτατζής. Το παιδομάνι θα τον πολιορκούσε μαγεμένο όχι από τον αυλό του, αλλά από τις γεύσεις και τ’ αρώματα. Κι άντε πάλι, μύτες και μάγουλα πασαλειμμένα, χέρια που κολλάνε, ρούχα λεκιασμένα και αναστεναγμοί καρτερίας και παραίτησης από το μπαλκόνι των μανάδων!

Αφήνοντας τη θάλασσα για μια φορά στην άκρη, τι άλλο θα μπορούσε να σημαίνει το καλοκαίρι για τα παιδιά, μικρά και μεγάλα;

Το απρόσμενο

Πριν μερικές μέρες είχα τα γενέθλιά μου. Το χτύπημα του τηλεφώνου έφερε τις ευχές από τα αναμενόμενα αγαπημένα πρόσωπα και χάρισε στη μέρα τα χαμόγελα που της αναλογούσαν. Όταν όμως άνοιξα την ηλεκτρονική μου αλληλογραφία, με περίμενε πρώτο και καλύτερο ένα ευχετήριο μήνυμα απρόσμενο. Το έστειλε μια φίλη, που δεν έχω γνωρίσει από κοντά αλλά που πολύ την αγαπώ. Και θα καταλάβετε αμέσως το γιατί.

Είναι φίλη που δεν θα μπορούσε να θυμηθεί τα γενέθλιά μου, γιατί απλούστατα δεν τα γνώριζε. Μπήκε όμως στη διαδικασία να ψάξει και να κάνει υπολογισμούς. Ύστερα με πολλή προσοχή να ζυγίσει το είδος του δώρου που θα μου ταίριαζε και, τέλος, ν’ αφιερώσει αρκετό χρόνο για να το διαλέξει.

Έτσι, όταν ξετύλιξα το δώρο μου, τι βρήκα μέσα; Βρήκα ό,τι αγαπώ πιο πολύ γύρω μου. Βρήκα θάλασσα! Για την ακρίβεια, βρήκα θάλασσες! Θάλασσα σε απίθανες ποικιλίες και εκδοχές! Φυσικά, βούτηξα αμέσως…

Κερνάω θάλασσα, λοιπόν! Δοκιμάστε, είναι από το πακέτο που μου χαρίστηκε…

Είναι δυνατόν να μην αγαπώ αυτή τη φίλη; Όχι, πείτε μου! Εύχομαι μόνο η θάλασσα, που αγκαλιάζει το νησί της, να ήταν η δική μου αγκαλιά!

Κυκλοθυμίες

Το ημερολόγιο δείχνει Μάη. Κοντεύει μάλιστα να διαγράψει όλα τα τετραγωνάκια του με τον κόκκινο μαρκαδόρο της.

— Γιατί διάλεξα αυτό το χρώμα; Αφού δεν μου αρέσει. Φωτεινό, ανοιξιάτικο χρώμα, σου λέει ο άλλος. Πού την είδα την άνοιξη;

Έξω συννεφιάζει. Ξανά. Πιάνει ψιλόβροχο. Ξανά. Ο ουρανός χαμηλώνει και της πλακώνει το στήθος. Περισσότερο.

Αναστενάζει κι ανασηκώνεται βαριά. Βγαίνει στο σκοτεινιασμένο μπαλκόνι. Δυο γαρίφαλα φωτίζουν το βλέμμα της. Και τα πουλιά, που μαζεύονται να προφυλαχτούν απ’ τη βροχή στα γύρω δέντρα, φλύαρα και ξετρελαμένα, την κάνουν να χαμογελάσει χωρίς να το καταλάβει.

Έχω καιρό ν’ ακούσω μουσική, συνειδητοποιεί μεμιάς.

Σκύβω το κεφάλι

...πρώτα απ’ όλα με ντροπή μπροστά στους νεκρούς των Καλαβρύτων, του Διστόμου, της Υπάτης και των υπόλοιπων μαρτυρικών πόλεων, αλλά και μπροστά σου, Μανώλη Γλέζο, γι’ αυτούς που έστειλαν οι συμπολίτες μου να βρεθούν στην ίδια αίθουσα με σένα! (Για πλάκα άραγε;)

Και μια απορία: γιατί στο διαβόητο πλέον στρατιωτικό πρόσταγμα προς τους δημοσιογράφους ακούστηκε μόνο μια γυναικεία φωνή να διαμαρτύρεται; Το όνομά της είναι Νάντια Αλεξίου και καλό είναι να το καταγράψουμε. Δεν είναι, βλέπετε, από τις πρωτοκλασάτες τηλεοπτικές περσόνες!

Μέρες σημαδιακές

Μερικοί άνθρωποι είναι δεισιδαίμονες και το ομολογούν. Πολύ περισσότεροι είναι προληπτικοί, αλλά το κρύβουν άλλοτε με επιτυχία κι άλλοτε καθόλου.

Η γάτα από εδώ

— Και τι έγινε που είδα μαύρη γάτα πρωί πρωί; (Ας φτύσω όμως για καλό και για κακό τον κόρφο μου…)

— Έλα να διαβάσουμε το ωροσκόπιο της ημέρας. Θα σπάσουμε πλάκα! (Εγώ πάντως τον ωροσκόπο μου τον ξέρω…)

Οι μέρες κυλούν αμετάκλητα προς την πρώτη Κυριακή του Μαΐου και ψάχνω στο Αλμανάκ για σημάδια και οιωνούς.

Τέτοια μέρα, λέει, το 1758 γεννήθηκε ο Μαξιμιλιανός Ροβεσπιέρος. Καλό σημάδι η επανάσταση, σκέφτομαι. Η Τρομοκρατία όμως μου σπάει το χαμόγελο σε μορφασμό. Από την άλλη βέβαια μάλλον ήδη τη ζω την τρομοκρατία, με διαφορετικού είδους λαιμητόμους. Μήπως καλύτερα να ψάξω την ημερομηνία θανάτου του Ροβεσπιέρου;

Α, για στάσου! Το 1856, 6η Μαΐου επίσης, γεννήθηκε και ο Σίγκμουντ Φρόυντ. Εδώ είμαστε! Ό,τι ακριβώς χρειαζόμαστε! Μια επείγουσα ψυχανάλυση είναι άκρως απαραίτητη. Και μάλιστα με συνοπτικές διαδικασίες δίκης της προαναφερθείσης Τρομοκρατίας. Μήπως και κατανοήσουμε επιτέλους –λέω τώρα, εγώ η κουζουλή– τι ακριβώς έγινε στα παιδικά χρόνια της χώρας μας και έφτασε εδώ που έφτασε. Κυρίως όμως μου είναι προσωπικά απολύτως αναγκαία η βοήθειά του, μπας και ξεμπλέξω το κουβάρι του Εγώ με το Υπερεγώ και το Αυτό πριν φτάσω στο παραβάν. Διαφορετικά μόνο με ζουρλομανδύα με βλέπω να βγαίνω από κει μέσα!

Δύσκολα

Δύσκολο να πιάσω ύστερα από τόσον καιρό το νήμα από κει που το ’χα αφήσει. Κι εδώ που τα λέμε, πού το είχα αφήσει; Τρέχα γύρευε! Έλα όμως που…
 

Άνοιξα την μπαλκονόπορτα σήμερα το πρωί και παραξενεύτηκα. Μεγάλη Παρασκευή σήμερα και λιακάδα! Γίνεται; Κατά τις δέκα όμως ο ουρανός θυμήθηκε και συννέφιασε. Έτσι μπράβο! Ας μην ανατραπούν τέλος πάντων όλα τα δεδομένα μας. Χρειάζομαι κάποιες σταθερές, έστω και μελαγχολικές, για να διασώσω την εύθραυστη πια ισορροπία μου.
 

Η σκέψη μου πέταξε ένα μήνα πριν, εκεί στα μέσα του Μάρτη, όταν έσκασαν μύτη οι πρώτες λιακάδες. Τα ιστολόγια είχαν τότε αναθαρρημένα χαιρετίσει τον ερχομό της άνοιξης. Είχα κι εγώ ετοιμάσει μια ανάρτηση με θέμα τη δύναμη της φύσης που ξεδιπλώθηκε μπροστά στα μάτια μου στην άκρη μιας ζαρντινιέρας.

Σκληρός ο φετινός χειμώνας…

Παλεύεται όμως!

Ποιος νίκησε τελικά;

Ο καιρός εν τω μεταξύ ξαναχάλασε και… πάει καλιά της η αισιόδοξη ανάρτηση!
 

Μια βδομάδα αργότερα η Margo, η καλή φίλη, με «στρίμωξε» καλοπροαίρετα και παιχνιδιάρικα. Το είχε κάνει και παλιότερα, μόνο που αυτή τη φορά υποκειμενικές και αντικειμενικές συνθήκες με κράτησαν μακριά από το παιχνίδι. Ωστόσο οι ερωτήσεις της από τότε με τριβελίζουν και ξέρω καλά ότι δεν θα σταματήσουν, αν δεν τις απαντήσω. Ορίστε λοιπόν:

 1. Η πρώτη σκέψη στο ξύπνημα της μέρας:

Ωχ! Πάλι; Μμ… Για να δούμε…

 2. Θέλησες ποτέ να κρυφτείς από κάτι;

Ασφαλώς! Όλοι οι άνθρωποι, πιστεύω, το θέλησαν κάποια στιγμή της ζωής τους. Τα κατάφερα μάλιστα τόσο καλά, που με έχασα γι’ αρκετό καιρό!

 3. Τι κάνεις όταν χάσεις το δρόμο για κει που ξεκίνησες να πας;

Ρίχνω μια ματιά γύρω μου να δω μήπως εδώ που βρέθηκα είναι καλύτερα. Διαφορετικά, κοιτάω πίσω να δω πού λοξοδρόμησα και ξαναπροσπαθώ.

 4. Πώς μετράς την ευτυχία;

Το σημειώνω και στην προμετωπίδα του ιστολογίου μου με τα λόγια του George Carlin: με τις στιγμές που μου έκοψαν την ανάσα. Και ήταν στιγμές σύντομες, πυκνές και χαμηλόφωνες!

 5. Αν έπρεπε να αυτοπροσδιοριστείς με τρεις λέξεις, ποιες θα ήταν αυτές;

Γλώσσα. Δικαιοσύνη. Θάλασσα.

 6. Πριν, τώρα, μετά, ποιο επιλέγεις και γιατί;

Πρώτη μου αντίδραση το πριν, γιατί γερνάω. Ωριμότερη επιλογή μου το μετά, γιατί είναι σαν τη θάλασσα, απρόβλεπτο.

 7. Τι θα σ’ έκανε να το ακολουθήσεις ως την άκρη του κόσμου;

Τίποτε. Αυτά που έχουν τόση δύναμη ώστε ν’ αξίζει να κινητοποιηθούμε τόσο πολύ, είναι αυτά που μπορούμε να τα δεχτούμε στην ψυχή μας, όπου και να βρισκόμαστε.

 8. Πόσο συχνά χαμογελάς τα τελευταία δύο χρόνια;

Τα τελευταία δύο χρόνια χαμογελάω μόνο χάρη στα ανίψια μου και τα «παιδιά» μου. Καλότυχη η στιγμή που οριστικοποίησα την επαγγελματική μου επιλογή!

 9. Η λέξη «κρίση» τι σημαίνει για σένα;

Μια ικανότητα που μας έλειψε εδώ και δεκαετίες και την κατάσταση στην οποία μας οδήγησε αυτή η έλλειψη. Όμως έχω ξαναμιλήσει γι’ αυτό το θέμα.

10. Μια αγαπημένη σου λέξη:

Η φωτογραφία από εδώ

Θάλασσα. Γιατί ξεκινάει με το θήτα των θέλω μου. Γιατί είναι ανοιχτή σαν τα άλφα που την απλώνουν. Γιατί το λάμδα της καμπυλώνει τη γλώσσα μου σε κύμα που σπάει μαλακά στο φράγμα των δοντιών μου. Γιατί τα σίγμα της μου χαϊδεύουν τ’ αφτιά σαν το φλοίσβο της σ’ έρημη παραλία.

11. Η τελευταία σκέψη στο τέλος της μέρας:

Μια πολύτιμη μητρική συμβουλή: Φρόντισε, πριν κοιμηθείς το βράδυ, να έχεις μονιάσει με όποιον τσακώθηκες τη μέρα. Αρκετές φορές δυστυχώς δεν τα κατάφερα…

Κανονικά βέβαια τώρα θα έπρεπε να παραδώσω τη σκυτάλη σε άλλους φίλους και φίλες υποβάλλοντας και τις δικές μου ερωτήσεις. Μόνο που να… το παιχνίδι έχασε πια την αμεσότητά του. Ωστόσο, ασφαλώς και κάθε πιθανή συνέχεια είναι καλοδεχούμενη.
 

Εύχομαι πάντως Καλή Ανάσταση σ’ ό,τι καλό κι ωραίο νιώθετε να σβήνει μέσα σας!