Τι άραγε;

Τι άραγε να σκεφτόταν ο …, όταν…;
Τι άραγε να ένιωθε η …, όταν…;
Εκεί μέσα…
Εκεί έξω…
Εκεί κοντά…
Εκεί παραπέρα…
Τώρα, εδώ, εγώ, δεν μπορώ να σκεφτώ τίποτε.
Τώρα, εδώ, εγώ, νιώθω…
Τι να βάλω πρώτο;
Μουδιασμένα σου μεταφέρω ένα γράμμα.
Η Μαρία Χούκλη το έγραψε, αλλά πολλοί σου μιλάμε μέσα σ’ αυτό.
Κρίμα που δεν θα μπορέσεις να το διαβάσεις…
Ντρέπομαι…

Απόπειρα ενημέρωσης

Μια που η ευφυΐα περισσεύει στο συνδικαλιστικό όργανο των δημοσιογράφων που θεώρησαν εύστοχο να συμμετάσχουν στη σημερινή απεργιακή κινητοποίηση, αφήνοντάς μας στο σκοτάδι, προτείνω μια πρόχειρη βόλτα σε εναλλακτικές και ξένες ειδησεογραφικές ιστοσελίδες (με πάσα επιφύλαξη):

tvxs

Reuters

BBC

Nouvel Observateur

Le Monde

Der Spiegel

και βλέπουμε…

Έρημος

Την ταινία την είχαν δει μαζί μεσοβδόμαδα. Τα προσωπικά τους προγράμματα ήταν πάντα τόσο φορτωμένα, που μόνο ξεκλέβοντας με χίλια κόλπα δυο-τρεις ώρες μπορούσαν να τις ανταλλάξουν ως δώρο. Ο χρόνος όμως σ' εκείνες τις πολύτιμες στιγμές πύκνωνε, γινόταν σχεδόν στερεός και τότε χωρούσε εικοσιτετράωρα ολόκληρα, βδομάδες, μήνες, χρόνια, κόσμους και ζωές. Έτσι κι εκείνο το βράδυ μπόρεσαν να βρεθούν μαζί στη σκοτεινή αίθουσα του μικρού ποιοτικού συνοικιακού κινηματογράφου να δουν επιτέλους την ταινία που είχαν πια φοβηθεί ότι θα τη χάσουν. Από τις πρώτες σκηνές ένιωσαν βαθιά συγγένεια με το πρωταγωνιστικό ζευγάρι και βύθισαν την κοινή τους ύπαρξη στη μεγάλη οθόνη. Ήταν κι αυτοί ταξιδιώτες που περιφρονούσαν τους τουρίστες. Είχαν ξεκινήσει το ταξίδι τους στο άγνωστο με μοναδικές αποσκευές την αγάπη τους και τη ζωτική, ασίγαστη και αδιαπραγμάτευτη, ανάγκη της ανακάλυψης. Το ταξίδι στη σαγηνευτική και γεμάτη παγίδες έρημο ήταν ταυτόχρονα κι ένα ταξίδι οδυνηρό προς τα μέσα και μια πορεία επίμονη προς τα όρια της αντοχής της σχέσης τους. Το βλέμμα γέμιζε από πρωτοϊδωμένα τοπία, αλλά και από κοπιαστικά ανασκαμμένες λεπτομέρειες του είναι τους. Και το είναι αυτό δεν ήταν ατομικό, αλλά δυαδικό. Δεν υφίσταντο ούτε εκείνος ούτε εκείνη. Συν-υπήρχαν σε μια οντότητα που έπαιζε επικίνδυνα με τη φωτιά. Από τα μάτια τους η μια ψυχή έρρεε και συναντούσε την άλλη. Η συνεχώς ανανεούμενη επιθυμία για την ένωσή τους ήταν ισχυρή, απόλυτη, ολοκληρωτική, αν και ματαιωμένη από τη διαρκή ανησυχία του ανικανοποίητου. Ακόμα κι όταν το σώμα εκείνου λύγισε και υπέκυψε, η ψυχή του, που όλο ήθελε να φεύγει, επέζησε μέσα της. Έστω κι αν ένα άλλο, εξίσου γοητευτικό κι ίσως πιο μυστηριώδες στη σιωπή του, βλέμμα έκανε το πέρασμά του από τη ζωή της.

Εκείνη είχε πιει Τσάι στη Σαχάρα. Δυο φλιτζάνια, διαφορετικά σε γεύση…

Πρωτομαγιά

Νῦν καί ἀεί

Τέτοια ώρα, τέτοια λόγια!

Παραφράζω: τέτοια μέρα, χωρίς λόγια!

Λόγια σήμερα δεν υπάρχουν. Είναι περιττά.

Αρκούμαι στη δωρικότητα μιας γνήσιας λαϊκής φωνής. Η Βίκυ Μοσχολιού χαράζει τους στίχους του Νίκου Γκάτσου και βαθαίνει τη μουσική του Σταύρου Ξαρχάκου σ’ ένα τραγούδι που δημιουργήθηκε για μια μέρα σαν τη σημερινή το 1941 με ιστορικό στίγμα διαφορετικό, αλλά εξίσου ζοφερό με το φετινό.

Θυμίζω μόνο ότι η Πρωτομαγιά δεν είναι η γιορτή των λουλουδιών, αλλά η Διεθνής Ημέρα των Εργατών / μισθωτών, που θεσμοθετήθηκε από τη Β΄ Σοσιαλιστική Διεθνή στο Παρίσι το 1889. Η μέρα αυτή υπενθυμίζει τον αιματηρό τρόπο, με τον οποίο αντιμετωπίστηκε η απεργία των εργατών στο Σικάγο το 1886, όταν διεκδικούσαν το 8ωρο και την αργία της Κυριακής, και κατ’ επέκταση όλους τους αγώνες των εργαζομένων.

Μερικά πράγματα καλό είναι να μην ξεχνιούνται. Είναι κομμάτι της ιστορίας του ανθρώπου και στα χρόνια που έρχονται θα είναι πολύτιμο μάθημα για τους νεότερους. Τους νεότερους που συνιστούν τη δύναμη ζωής. Αυτήν που οργανικά βιώνουμε ως ζώντα όντα κάθε άνοιξη. Γι’ αυτό και άνοιξη εκδηλώνονται τα περισσότερα ξεσπάσματα που διεκδικούν το δικαίωμα στη ζωή. Ανεξάρτητα από το τι δείχνει το ημερολόγιο!

ΥΓ: Διαβάστε οπωσδήποτε τη σημερινή ανάρτηση του Aldebaran! Πρόκειται για ένα κείμενο σπάνιας αξίας!

Οι αγορές το απαιτούν;

Οι μοιραίοι (Κ. Βάρναλης, Μ. Κατράκης, Μ. Θεοδωράκης, Γρ. Μπιθικώτσης)

Πρέπει να κόψουμε πια τις πολυτέλειες. Οι αγορές το απαιτούν.

Πρέπει να περικόψουμε τα περιττά έξοδα. Οι αγορές το απαιτούν.

Πρέπει να περιοριστούμε στα απαραίτητα. Οι αγορές το απαιτούν.

Ο πολιτισμός είναι περιττή πολυτέλεια. Αυτό επιτάσσουν οι αγορές.

Το θέατρο, ας πούμε, είναι περιττή πολυτέλεια. «Κόψτε το», κραυγάζουν οι αγορές. Ο Κατράκης δεν τις ακούει.

Το βιβλίο και η ποίηση, ας πούμε, είναι περιττή πολυτέλεια. «Ξεχάστε την», γαβγίζουν οι αγορές. Ο Βάρναλης δεν τις ακούει. (Δυστυχώς ούτε κι εμείς αυτόν!)

Η μουσική παιδεία, ας πούμε, είναι περιττή πολυτέλεια. «Εξαφανίστε τη», στριγγλίζουν οι αγορές. Ο “υπουργός” (ὑπό+ἔργον: υπηρέτης) του πολιτισμού όμως τις ακούει. Και επιτρέπει να μένουν απλήρωτοι οι εργαζόμενοι στο Ωδείο Αθηνών 9 μήνες (κι από αύριο 10 μήνες)! Κι ας μην αναφέρουμε τις απολύσεις… Αυτό πληροφορούμαστε από τη Nelly.

Οπότε, μην τρέφετε και πολλές ελπίδες για την εμφάνιση καλλιτεχνών σαν τους Μητρόπουλο, Σκαλκώτα, Μπαχάουερ, Κάλλας, Χατζηδάκι, Θεοδωράκη, Σγούρο (που φοίτησαν σ’ αυτό), ή για άλλες συνεργασίες και συμπράξεις σαν αυτή με τη Συμφωνική Ορχήστρα και Χορωδία του Δήμου Κερκυραίων.

Fantasia, L.v.Beethoven

Επιτέλους, ας γίνουμε ρεαλιστές. Για πολιτισμό θα μιλάμε τώρα; Ας προσγειωθούμε στην πραγματικότητα!

ΥΓ: Ζητείται επειγόντως εισιτήριο επιστροφής για τον β Καρκίνου, έστω και κατάστρωμα!!!

Η σκούφια της Δημοκρατίας

Οι σκέψεις ξεκίνησαν με αφετηρία μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση που έγινε με αφορμή μιαν ανάρτηση του α Κενταύρου για την κοινή λογική. Η σύνδεση της κοινής λογικής με την κοινή γνώμη, στη ροή των απόψεων που διατυπώθηκαν εκεί, με έκανε να αναρωτηθώ τι έχουμε στο μυαλό μας όταν αναφερόμαστε σ’ αυτή.

Συνήθως λέγοντας κοινή γνώμη εννοούμε την άποψη που είναι ευρύτατα διαδεδομένη στα μέλη ενός μικρού ή μεγάλου συνόλου. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι η γνώμη που υιοθετεί το μεγαλύτερο μέρος, η πλειοψηφία των ανθρώπων για ένα ζήτημα. Και η πλειοψηφία αυτή είναι τόσο μεγάλη ώστε να υπερκαλύπτει την όποια μειοψηφία. Θέλω να πω ότι αποδίδοντας στη γνώμη των πολλών την ιδιότητα του κοινού είναι σαν να υπαινισσόμαστε ότι την ασπάζονται όλοι, παραβλέποντας ότι κάποιοι, οι λίγοι, διαφωνούν. Ως όρος επομένως η κοινή γνώμη, υπερτονίζοντας την αρχή της πλειοψηφίας, υπονομεύει μιαν άλλη, εξίσου σημαντική, αρχή της δημοκρατίας: την αρχή της πολυφωνίας, τη δυνατότητα της διαφωνίας.

Για την οικονομία της συζήτησης όμως, προσπερνώ το ζήτημα που θέτει ο επιθετικός προσδιορισμός του όρου «κοινή γνώμη» και αναζητώ την ουσία του εστιάζοντας στο ουσιαστικό του. Νιώθω την ανάγκη να κάνω και πάλι μια μικρή παρέκβαση επιδιώκοντας να διασαφηνίσω το περιεχόμενό του. Ο Πλάτωνας στη γνωσιολογία του διακρίνει τέσσερις βαθμίδες της γνώσης: τη δόξα (την εντύπωση, θα λέγαμε σήμερα, από το αρχαίο ρήμα δοκῶ: νομίζω), τη γνώμη (: την άποψη), τη γνώση και την επιστήμη (από το αρχαίο ρήμα ἐπίσταμαι: γνωρίζω καλά). Όταν λοιπόν αναφερόμαστε στην κοινή γνώμη, εννοούμε την κοινή άποψη, την κατά πλειοψηφία υιοθετημένη άποψη που δεν είναι όμως ακόμα γνώση.

Σχηματίζουμε μιαν άποψη για ένα ζήτημα στηριζόμενοι σε κάποια δεδομένα, που μπορεί να προέρχονται από την εμπειρία ή και την πληροφόρηση και τα οποία στη συνέχεια επεξεργαζόμαστε, προφανώς νοητικά.

Η ατομική ανθρώπινη εμπειρία στην εποχή μας δεν επαρκεί ως πηγή δεδομένων για τη διαμόρφωση άποψης σε πλήθος από ζητήματα. Επομένως εξαρτιόμαστε σε σημαντικότατο βαθμό από την πληροφόρηση. Αυτή θα μας την προσφέρουν τα βιβλία, τα Μ.Μ.Ε., το διαδίκτυο και το σχολείο. Αφήνοντας στην άκρη για την ώρα το σχολείο, γιατί επιτελεί πολλαπλούς ρόλους, ελέγχω τους υπόλοιπους παράγοντες διαμόρφωσης μιας άποψης. Κοινή άποψη, με άλλα λόγια κοινή γνώμη, μπορούν να διαμορφώσουν μόνο τα Μ.Μ.Ε., γιατί τα άλλα μέσα απευθύνονται σε μοναχικές, ατομικές γνωστικές αναζητήσεις.

Όταν λοιπόν τα μαζικά μέσα «ενημέρωσης» ελέγχονται από άτομα ή κέντρα με ιδιοτελή συμφέροντα, όπως συμβαίνει στην εποχή μας, τότε η πληροφόρηση των πολλών γίνεται με επιλεκτικό τρόπο και κατά το δοκούν αυτών των ατόμων ή των κέντρων με σαφή στόχο τη διαμόρφωση (συνώνυμα: το σχηματισμό, τη διάπλαση) της κοινής γνώμης έτσι ώστε να εξυπηρετούνται τα συγκεκριμένα συμφέροντα. Εύλογα συμπεραίνει κανείς ότι η κοινή γνώμη δεν σχηματίζεται ελεύθερα και αυτόβουλα, αλλά υπαγορεύεται έξωθεν. Δεν είναι καν γνώμη.

Την όλη διαδικασία διευκολύνει ένα σχολείο που δεν καλλιεργεί την ουσιαστική γνώση και την κρίση (ούτε καν τη φυσική ανθρώπινη περιέργεια) αφήνοντας ανάπηρη τη νόηση των μελλοντικών πολιτών.

Τι εκφράζει τελικά η κοινή γνώμη στα κοινά μας πράγματα; Τη γνώμη των πολλών; Ή μήπως τη βούληση των ολίγων, των ελαχίστων, μέσα από πολλά στόματα; Μα τότε, για ποια πλειοψηφία μιλάμε;

Κάποιοι φρόντισαν να κατεβάσουν τη σκούφια της Δημοκρατίας μέχρι τ’ αφτιά της, ώστε να μη βλέπει και να μην ακούει τίποτε και να γονατίζει αποπροσανατολισμένη και ακυρωμένη από τους ίδιους της τους θεσμούς.

Έκρηξη στο χώρο του πληθυντικού αριθμού

Η φωτό από εδώ

Είμαι δημόσιος υπάλληλος –εκπαιδευτικός– και δεν παρασιτώ. Στα 27 χρόνια της υπηρεσίας μου δεν έχω απουσιάσει από το σχολείο μου παρά μόνο 10 μέρες λόγω ασθενείας. Δεν παίρνω επιδόματα. Δεν θα πάρω παχυλή σύνταξη. Οι κρατήσεις που πλήρωνα τόσα χρόνια για το εφ’ άπαξ, χωρίς να ρωτηθώ, εκλάπησαν. Δεν φοροδιαφεύγω. Δεν παίζω στο χρηματιστήριο. Δεν πήρα μίζες. Δεν απέσπασα –πόσω μάλλον σπατάλησα– κοινοτικά κονδύλια. Δεν προσγειώθηκα σε 5-6 επιτροπές. Δεν έχω στρεμματάκι με ελιές στην επαρχία για οποιαδήποτε επιδότηση. Δεν έχω ιδιόκτητη κατοικία. Δεν διαθέτω τζιπ. Δεν έχω πισίνα ούτε πλεούμενο, παρά μόνο κάτι χάρτινες βαρκούλες –αρκετά πιο φτηνές από τη συγκινητική βαρκούλα της τελετής έναρξης των Ολυμπιακών αγώνων.

Διαμαρτύρομαι! Διαμαρτύρομαι για την κατάχρηση του πληθυντικού αριθμού.

Αρνούμαι το δικαίωμα στον οποιονδήποτε να με συμπεριλαμβάνει σε πληθυντικούς του τύπου «φάγαμε / φάγανε», «τεμπελιάζουμε / τεμπελιάζουνε», «φταίμε / φταίνε».

Και στα δικαστήρια ακόμη η έννοια της συλλογικής ευθύνης δεν γίνεται αποδεκτή. Κάθε κατηγορούμενος αντιμετωπίζει ξεχωριστά ένα συγκεκριμένο κατηγορητήριο.

Διαμαρτύρομαι, λοιπόν! Αλλά ποιος μ’ ακούει;

Εγώ πάντως αρνούμαι να μπαίνω στη θέση του απολογούμενου για κατηγορίες που δεν με αφορούν! Τις αφήνω να γλιστρήσουν από πάνω μου σαν το νερό στο κρύσταλλο. Γι’ αυτό και δεν θα ασχοληθώ ξανά με το θέμα. Βαρέθηκα!

Δεν μ’ ενδιαφέρει η δικαιολογία ότι η κοινή γνώμη χειραγωγείται και διαμορφώνεται. Σε μια δημοκρατία οι πολίτες οφείλουν να σκέπτονται και να κρίνουν ατομικά. Διαφορετικά μετατρέπονται σε αγέλη, σε μάζα, σε όχλο υποχείριο του κάθε επιτηδείου. Οπότε δεν μιλάμε για δημοκρατία!