Λίγη σοβαρότητα, παρακαλώ

- "...Να μεταφερθεί το κέντρο του αγώνα στα σχολεία..." (Η ΑΥΓΗ, 11/12/2008)

- "Ψήφο στα 16 προτείνει ο Αλ. Τσίπρας" (Η ΑΥΓΗ, 12/12/2008)

Γιατί τόση επιπολαιότητα, βρε παιδιά; Γιατί μιλάτε με συνθήματα; Είναι τόσο εύκολο αυτό! Άσε που ταιριάζει σε αλλωνών το στόμα και όχι σε μια αριστερά με στιβαρή σκέψη, με ξεκάθαρους στόχους και, κυρίως, αποφασισμένη να κάνει δύσκολες, ακόμη και σκληρές επιλογές για να οδηγηθεί στην προοπτική που οραματίζεται για την κοινωνία.

Πείτε συγκεκριμένα τι εννοείτε. Αναλύστε διεξοδικά και, προ πάντων, τεκμηριώστε με πολιτικά επιχειρήματα επί του πραγματικού τις προτάσεις σας. Τότε μόνο θα πείθουν οι διαμαρτυρίες σας περί στρέβλωσης των απόψεών σας.

- "Η κρίση, το χάος, η έξοδος" (ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, 12/12/2008)

Ν' αγιάσει το στόμα σου, Λεωνίδα! Τουλάχιστον, όσον αφορά την προσέγγιση και ανάλυση των παραγόντων που διαμόρφωσαν τη σημερινή κατάσταση. Επειδή όμως πιστεύω ότι η ρίζα αυτών των παραγόντων ανιχνεύεται πολύ παλαιότερα (25 χρόνια και βάλε, θα έλεγα), έχω σοβαρότατες επιφυλάξεις για την πρότασή σου με τα περί "συνάντησης με το ΠΑΣΟΚ", έστω και με τους όρους που πολύ προσεκτικά βάζεις. Το πρόσφατο παρελθόν κάθε άλλο παρά αισιοδοξία μού επιτρέπει. Κάθε άλλο παρά αξιόπιστη φαντάζει μια τέτοια πιθανότητα.

Εκρήξεις

Κοιτάω γύρω μου και προσπαθώ να καταλάβω. Έχω ανάγκη να αναλύσω, να ερμηνεύσω, να αιτιολογήσω. Μόνο τότε θα μπορέσω να καταλήξω αν θα δικαιολογήσω κιόλας το τι συμβαίνει. Θέλω να πω ότι η αναζήτηση των αιτίων μιας κατάστασης δεν σημαίνει πάντα ότι θα οδηγήσει και στη δικαίωσή της. Μπορεί ναι. Μπορεί όμως και όχι. Όταν δηλαδή μελετάμε τα αίτια ενός πολέμου ή μιας επανάστασης στο μάθημα της ιστορίας, το κάνουμε για να σχηματίσουμε μια, όσο το δυνατόν, πιο ολοκληρωμένη εικόνα για το γεγονός με στόχο να συνάγουμε κάποια αξιολογικά συμπεράσματα, που είτε θα καταδικάζουν είτε θα δικαιώνουν τα συμβάντα. Και όλα αυτά με απώτερη επιδίωξη να κάνουμε εκείνες τις επιλογές, οι οποίες θα μας ωθήσουν σε δράση που θα μας φέρει σε καλύτερη μοίρα.

Αυτές τις σκέψεις κάνω κάθε φορά που ακούω την επίκριση-επίθεση "Τους δικαιολογείς λοιπόν!", που διατυπώνεται εναντίον όλων όσοι αυτές τις μέρες προσπαθούν (τολμούν) να μιλήσουν για τα αίτια της νεανικής εξέγερσης.

Άλλοι πάλι ένιωσαν έκπληκτοι από το θυμό που εκδηλώνεται τόσο καταστροφικά τούτες τις φλεγόμενες μέρες στις ελληνικές πόλεις. Μα δεν είναι καθόλου πρωτοφανές το φαινόμενο. Τα μόνα καινούργια χαρακτηριστικά αυτού του καταστροφικού θυμού είναι η έκταση και η ένταση της εκδήλωσής του. Τον έχουμε όμως δει άπειρες φορές να ξεδιπλώνεται μπροστά στα μάτια μας μέσα κι έξω από τα γήπεδα. Αλλά τότε κατηγορούμε το ποδόσφαιρο. Μεμονωμένο περιστατικό -συγγνώμη, μεμονωμένες περιπτώσεις, λέμε. Και πάμε παρακάτω. Τον έχουμε δει αυτόν το θυμό σε μικρή ή μεγάλη συχνότητα να εκδηλώνεται μέσα στα σχολικά κτήρια στους λερωμένους τοίχους, στις ξεχαρβαλωμένες καρέκλες, στους ξηλωμένους διακόπτες. Πόσοι όμως από μας προσπαθήσαμε να κατανοήσουμε τα συνθήματα στους τοίχους; Πόσοι θελήσαμε να δεχτούμε τα μηνύματά τους; Ωστόσο αυτά κραύγαζαν:

Τα κάγκελα μας πνίγουν!

Η διδακτέα ύλη μάς φιμώνει!

Οι εξετάσεις πυροβολούν τη σκέψη μας!

Το σχολείο σκοτώνει τη νιότη μας!

Η κοινωνία όμως ή, μάλλον, η "συντεταγμένη πολιτεία" χαμπάρι δεν παίρνει. Όντως τα αυτιά της έχουν τοίχους. Και τώρα παριστάνει την κατάπληκτη.

Έχουμε ένα εκπαιδευτικό σύστημα που έχει βαλθεί να παράγει άβουλα και πειθήνια όντα, μελλοντικούς υπηκόους -όχι σκεπτόμενους πολίτες. Όσα παιδιά δεν μπορούν ή δεν θέλουν να προσαρμοστούν στις νόρμες του, το σύστημα τα εξοβελίζει. Και μετά έρχεται να κάνει τον τιμητή, όταν η νεολαία αντιδρά εκρηκτικά και ανεξέλεγκτα. Την κατηγορεί ότι στρέφει τον καταστροφικό θυμό της τυφλά και άκριτα επί δικαίων και αδίκων. Βλέπεις, το εκπαιδευτικό μας σύστημα παρέχει παιδεία που καλλιεργεί τον ορθολογισμό και την κρίση, τη δικαιοσύνη και την αξιοκρατία, την αλληλεγγύη και τον αλληλοσεβασμό!!! Γι' αυτό και δικαιούται, βρε αδελφέ, να απαιτεί από τα παιδιά να επιδεικνύουν ανά πάσα στιγμή αυτές τις αρετές!

Και γύρω-τριγύρω, τι; Μια κοινωνία που καταπίνει, χωρίς χωνευτικό, αυτά που την ταΐζουν: υποκλοπές, κουμπάρους, αποδυνάμωση και διάλυση ανεξάρτητων αρχών, Χριστόδουλους, Siemens, ιδιωτικοποιήσεις, περιφερόμενα DVD, δημοσιογραφίσκους και Δημοσιογράφους, ανεργία και ξετιναγμένα ασφαλιστικά ταμεία, "ζαρντινιέρες" και ενόχους με "πράσινα παπούτσια", βασανισμούς μεταναστών από όργανα της "τάξης", εκπαιδευτικές "μεταρρυθμίσεις", off shore εταιρείες, Βατοπέδια... Ε, πότε πια θα σκάσει;

Όμορφος κόσμος ηθικός, αγγελικά πλασμένος!

ΥΓ: Πάντως ο βολικός αποδιοπομπαίος τράγος βρέθηκε: ο ΣΥΡΙΖΑ !

Βολεύει τη ΝΔ, γιατί μόνο από εκείνη την πλευρά υφίσταται την όποια αντιπολίτευση.

Βολεύει το ΠΑΣΟΚ, γιατί έτσι συσπειρώνει ξανά τους φοβικούς νοικοκυραίους του.

Βολεύει το ΚΚΕ, γιατί έτσι μπορεί να κρύψει την αδυναμία του να αναλύσει τη σύγχρονη πραγματικότητα και να παραμείνει πιστό στον κομματικό καθωσπρεπισμό του.

Βολεύει το ΛΑΟΣ γενικά, αλλά και ειδικά για να μπορεί με πιο ευλογοφανή τρόπο να καλύπτει τη δράση των χρυσαυγιτών.

Ένα Σαββατόβραδο

Αχ βαθύπονο, πολύφωνο
Λουλούδι μισάνοιχτο
Εκτελέστηκες
Ξενάκι στην πόλη σου
Ηλικίας δεκαπέντε χρονώ
Σερπετά σε στρίμωξαν

Γόε κάθε μάνας
Ρυάκι κόκκινο έγινες
Ηθικοί αυτουργοί πολλοί
Γυρολόγοι σε τραβολογούν
Ορφάνια της μάνας σου
Ρημαγμένο αύριο
Όνειρο ακυρωμένο
Πυροβολημένη ομορφιά
Ουρλιαχτό της γενιάς σου
Υλακές λύκων παντού
Λέξεις κενές
Οιμωγή του μέλλοντός μας
Σιγή

Καρφωμένες κραυγές

Με τα χείλη σφιγμένα κάρφωσε το βλέμμα στον αδειανό τοίχο. Είχε ξεκρεμάσει τις φωτογραφίες και τα κάδρα πριν οκτώ χρόνια, όταν είχε βάψει το δωμάτιο, και από τότε δεν αξιώθηκε να πιάσει σφυρί στο χέρι.

Τα μάτια παρέμειναν να κοιτάνε τον κιτρινισμένο ξανά από τα τσιγάρα τοίχο. Δεν ήταν απλανή. Έψαχναν μεθοδικά κι επίμονα, απεγνωσμένα σχεδόν, να βρουν το ακριβές σημείο, το αμυδρό εκείνο ίχνος από το καρφί που συγκρατούσε την ασπρόμαυρη κυρτωμένη Κραυγή. Η εκκωφαντική σιωπή της γέμιζε ακόμα το χώρο. Την ένιωθε πηχτή, υγρή, βαθύφωνη πάνω στο δέρμα. Δεν ήταν στριγκλιά, αλλά κραυγή, πραγματική κραυγή, ατελείωτη κραυγή. Γύρευε να χωθεί μέσα στο σκοτεινό τεράστιο στόμα που όλο και μεγάλωνε, όλο και βάθαινε κάθε που το κοιτούσε. Ένα στόμα που δεν άρθρωνε, αλλά που ξέρναγε απελπισία και, σε αντίστροφη δίνη, κατάπινε το απόλυτο κενό. Ἠθελε να ξαναβυθιστεί στο βάραθρο του άηχου λάρυγγα αναζητώντας το άπειρο της αβύσσου σαν τον ξενιτεμένο που με αγωνία ψάχνει τη συγγενική αγκαλιά στο έρημο λιμάνι.

Όταν η καύτρα του τσιγάρου χάιδεψε με τη φλόγα της τα δάχτυλα, τινάχτηκε. Σηκώθηκε, άνοιξε το ντουλάπι κι έβγαλε το κουτί με τα εργαλεία. Πήρε το σφυρί κι άρχισε να καρφώνει. Τώρα πια υπήρχε ξανά χρώμα. Κόκκινο. Πηχτό. Υγρό. Βουβό.

Απονομή "δικαιοσύνης"

Ιράν. Θάνατος του συζύγου. Ο εραστής καταδικάζεται για το φόνο σε δεκαπενταετή φυλάκιση και σε 100 μαστιγώσεις για την "παράνομη σχέση" του. Η σύζυγος καταδικάζεται σε θάνατο για τη συνέργεια στο φόνο και σε θάνατο με δημόσιο λιθοβολισμό για τη "μοιχεία" της.

Δεν παραγνωρίζω καθόλου τον παράγοντα των πολιτισμικών διαφορών. Στέκομαι όμως περισσότερο στη βαρβαρότητα της θανατικής ποινής και, κατά παραχώρηση αλλά όχι και κατά δεύτερο λόγο, στη στυγερότητα και τη βαναυσότητα του τρόπου επιβολής της θανατικής ποινής (λιθοβολισμός). Πώς μπορούν να μπαίνουν στην ίδια ζυγαριά η ζωή από τη μία και η "τιμή" από την άλλη; Τι είδους ανθρώπινη σύλληψη μπορεί να θεωρηθεί αυτός ο αδιανόητα βασανιστικός θάνατος, τον οποίο καλούνται πολλοί να διαπράξουν;

Για την έμφυλη ανισότητα στην απονομή της "δικαιοσύνης" είναι μάλλον πρώιμο να γίνει οποιοδήποτε σχόλιο σε τέτοιες περιστάσεις. Έχουμε πολύ δρόμο ακόμη να διανύσουμε μέχρι να γίνουμε άνθρωποι.

Αιτία θανάτου: τα ψώνια

Η "Μαύρη Παρασκευή", που ακολουθεί τη γιορτή της Ημέρας των Ευχαριστιών, είναι η μέρα κατά την οποία παραδοσιακά αρχίζουν στις ΗΠΑ οι χριστουγεννιάτικες αγορές και τα καταστήματα συνηθίζουν να ξεκινούν με μεγάλες προσφορές. Σ' ένα πολυκατάστημα γνωστότατης αλυσίδας, το πλήθος που όρμησε στο πρώτο πρωινό άνοιγμα της πόρτας ποδοπάτησε και προκάλεσε το θανάσιμο τραυματισμό του υπαλλήλου, που είχε την ατυχία να ανοίξει αυτή την πόρτα, αλλά και τον τραυματισμό τεσσάρων τουλάχιστον άλλων ανθρώπων, μεταξύ των οποίων και μιας εγκύου που μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο.

Όταν έγινε γνωστό το τραγικό συμβάν, πάρα πολλοί ήταν οι πελάτες που αρνήθηκαν να σταματήσουν τα ψώνια τους προβάλλοντας ως επιχείρημα την πολύωρη αναμονή τους μέχρι την έναρξη της λειτουργίας του καταστήματος.

Δεν ήταν πλήθος λιμοκτονούντων που συνωστίζονταν για ένα καρβέλι ψωμί. Δεν ήταν πλήθος αγωνιστών για την ελευθερία. Δεν ήταν πλήθος διαμαρτυρομένων για την αδικία.

Ήταν πλήθος - όχλος ανυπόμονων καταναλωτών!

Μέχρι πού μπορεί να φτάσει η αλλοτριωτική δύναμη του οικονομικού μας συστήματος; Σε ποιο χειρότερο βαθμό απανθρωποποίησης θα καταπέσουμε;

Οι ταμπάκοι, οι πίθηκοι και το καινούργιο

Με τη φράση "Κάθε νεωτερισμός ήταν ξιπασμός" περιγράφει ο Δημήτρης Χατζής τη νοοτροπία των μελών της συντεχνίας των ταμπάκων (= βυρσοδεψών) στο διήγημά του "Ο Σιούλας ο ταμπάκος" από την περίφημη συλλογή του Το τέλος της μικρής μας πόλης. Στο διήγημα μάλιστα οι ταμπάκοι προγκάρουν άγρια αυτόν που τόλμησε να βγει παραέξω και να τους μεταφέρει όσα θαυμαστά γνώρισε εκεί.

Αντιγράφω από τη στήλη του Διον. Γουσέτη "Αχάριστος φωνή" της εφημερίδας ΑΥΓΗ κάποιου Σαββάτου:

"Η ΤΑΞΗ ΤΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΩΝ * Μία ομάδα επιστημόνων τοποθέτησε 5 πιθήκους σε ένα κλουβί και στη μέση έβαλε μία σκάλα με μερικές μπανάνες στην κορυφή. Κάθε φορά που ένας πίθηκος ανέβαινε στη σκάλα, οι επιστήμονες κατέβρεχαν τους υπόλοιπους πιθήκους με παγωμένο νερό. Μετά από λίγο, κάθε φορά που ένας πίθηκος ανέβαινε στη σκάλα, οι υπόλοιποι ορμούσαν και τον ξυλοκοπούσαν. Σε σύντομο χρονικό διάστημα, κανένας πίθηκος δεν ανέβαινε πια στη σκάλα παρά τον έντονο πειρασμό.

Τότε οι επιστήμονες αποφάσισαν να αντικαταστήσουν τον έναν από τους πιθήκους. Το πρώτο πράγμα που έκανε αυτός ο νέος πίθηκος ήταν να ανέβει στη σκάλα. Αμέσως οι υπόλοιποι τον ξυλοκόπησαν. Μετά από μερικά ξυλοκοπήματα, ο νεοφερμένος έμαθε να μην ανεβαίνει στη σκάλα παρότι δεν ήξερε γιατί. Στη συνέχεια αντικαταστάθηκε και 2ος πίθηκος και συνέβη το ίδιο, όπου ο πρώτος πίθηκος συμμετείχε στο ξυλοκόπημα του δεύτερου. Άλλαξε και τρίτος πίθηκος και συνέβη το ίδιο. Ήρθε και 4ος και το ξυλοκόπημα συνεχίστηκε και τέλος αντικαταστάθηκε και ο 5ος. Αυτό που είχε απομείνει, ήταν μια ομάδα πιθήκων που, παρότι δεν είχαν δεχτεί ποτέ παγωμένο νερό, συνέχισε να ξυλοκοπά όποιον πίθηκο επιχειρούσε να ανέβει στη σκάλα.

Το πείραμα δίνει μιαν απάντηση στο ερώτημα γιατί συνεχίζουμε να κάνουμε τα πράγματα με τον τρόπο που τα κάνουμε, αν και υπάρχει και άλλος τρόπος, πιθανόν καλύτερος. Αν, δηλαδή, μπορούσε κάποιος να ρωτήσει τους πιθήκους γιατί ξυλοκοπούσαν όποιον προσπαθούσε να ανέβει, είναι φανερό ότι θα ελάμβανε μια από τις εξής απαντήσεις:

`Δεν ξέρω, αλλά έτσι γίνονται τα πράγματα εδώ` ή `αυτή είναι η τάξη των πραγμάτων` ή `είναι η παράδοσή μας από πάππου προς πάππου` ή `έτσι τα βρήκαμε από τους γονιούς μας, δε θα μας τ' αλλάξεις εσύ τώρα` κ.λπ."

Κοιτάω γύρω μου. Στον τρόπο που αντιμετωπίζουμε την καθαριότητα των δημόσιων χώρων και το φυσικό περιβάλλον βλέπω ταμπάκικες αντιλήψεις, στα γρανάζια του δημόσιου μηχανισμού βλέπω γαντζωμένους πιθήκους να αιωρούνται μακριά από τις μπανάνες. Στις σχολικές αίθουσες κυριαρχούν οι ταμπάκοι, στα συνδικάτα βασιλεύουν οι πίθηκοι. Παντού ταμπάκοι και πίθηκοι! Σε μεγάλους αριθμούς.

Ξαναγυρνάω στο διήγημα του Δ. Χατζή. Εκεί οι ταμπάκοι κάποια στιγμή υποχρεώνονται υπό την πίεση της ίδιας της ζωής να ανοιχτούν σε νέους δρόμους και να υιοθετήσουν καινούργιες συμπεριφορές. Ήταν πλέον θέμα επιβίωσης γι' αυτούς.

Εμείς για πόσον καιρό ακόμη θα λειτουργούμε στις βασικές, τις ζωτικές μας επιλογές σαν τους πιθήκους του πειράματος;